اختلال دیکته نویسی چیست؟ و درمان آن چگونه است؟

 اختلال دیکته نویسی

 مشکلات دیکته نویسی

دانش آموزان زیادی وجود دارند که در درس دیکته دچار مشکل هستند و به نسبت تعداد غلطهایی که مرتکب می شوند، نمرات کمتری دریافت می کنند. معمولاً معلمان و والدین برای تقویت دیکته آنان به راههای زیر متوسل می شوند:

  1. به کودک پند و اندرز می دهند و از آنان کوشش بیشتری طلب می کنند.
  2. کودک را تحقیر، سرزنش و مؤاخذه می کنند.
  3. به سرزنش و انتقاد از معلم می پردازند.
  4. هر کدام از والدین، والد یا عضو دیگری از خانواده را مقصر می شمارند.
  5. میزان تکالیف خانه و مدرسه را که به نوعی به درس دیکته مربوط می شود، افزایش می دهند.
  6. از کودک می خواهند شکل صحیح کلماتی را که در نوشتن آن مرتکب اشتباه شده است، بارها بنویسید.
  7. از دانش آموز می خواهند یک جمله بنویسد که در آن، شکل صحیح کلمه ای که در دیکته غلط نوشته است، به کار رود.
  8. از وی می خواهند تا واژه درست مورد نظر را، یا فقط حرفی از آن واژه را که قبلاً غلط نوشته شده است، با رنگ قرمز، یا رنگ مشخص دیگری چند بار بنویسد تا در ذهنش پایدار بماند.

اختلال دیکته نویسی چگونه حل می شود؟

اختلالات همانطور که از نامشان پیداست هنوز دلیل مشخصی ندارند بنابراین درمان ها بسیار متنوع است و قبل از هرگونه برچسبی باید ابتدا دانش آموز توسط یک متخصص اختلال یادگیری مورد سنجش قرار بگیرد و دامنه مشکلات مشخص شود سپس مرحله به مرحله به رفع مشکل پرداخته شود.

در واقع انواع اشتباهاتی که کودک مرتکب می شود از یک نوع و یک سنخ نیستند تا بتوان با اتخاذ یک روش همه آن اشتباهات را از بین برد و به پیشرفت وی اطمینان یافت. برای دستیابی به یک راه حل ساده و امیدوار کننده، بهتر است ابتدا با اجرای آزمون هوشی، از طبیعی بودن هوش کودک اطمینان حاصل نماییم. اگر کودک در سایر درسها و فعالیت هایش مثل سایر کودکان معمولی باشد، به اجرای آزمون هوش نیاز نداریم. بعد از اطمینان از عادی بودن هوش دانش آموز باید اشتباهات دیکته های متعدد دانش آموز را از روی دفتر دیکته وی یادداشت کنیم. به عنوان مثال اگر دانش آموز تا به حال 10 دیکته نوشته است، تمام اشتباهاتی را که آن دیکته ها مرتکب شده، یادداشت کنیم و علت یا علل آن اشتباهات را بیابیم. برای بررسی عینی تر، فرض می کنیم دانش آموزی در دیکته هایش مجموعا شصت و پنج غلط داشته است. سپس آن شصت و پنج کلمه ای را که نادرست نوشته است و همچنین دیکته صحیح همان کلمات را به صورت یک جدول یادداشت می کنیم.

برخی از درمانهای اختلال دیکته نویسی 

  1. روان نویسی در اختیار دانش آموز قرار دهید تا خطوطی به دلخواه رسم کند.
  2. یک وایت برد کوچک و قابل حمل و نقل در اختیار کودک قرار دهید تا به دلخواه روی آن نقاشی کند یا خطوطی رسم نماید.
  3. گچ نرم و مناسب در اختیار دانش آموز قرار دهید تا به دلخواه روی تخته سیاه خط بکشید و نقاشی کند.
  4. به وضعیت نشستن کودک، هنگامی که تکالیف نوشتنی خویش را انجام  می دهد توجه کرده و آن را اصلاح کنید. او باید بتواند روی صندلی کاملاً راحت بنشیند. ارتفاع میز تحریر باید با صندلی و با قد کودک تناسب داشته باشد به گونه ای که بتواند هر دو ساعد خود را به راحتی روی میز قرار دهد.
  5. کاغذ یا دفتری که در آن می نویسد تقریباً راست باشد.
  6. نحوۀ مداد دست گرفتن دانش آموز باید صحیح باشد. مداد باید بین انگشت شصت و انگشت اشاره قرار گرفته و از بالای قسمت تراشیده شده گرفته شود.
  7. اگر انگشتان و عضلات کوچک و بزرگ دست، ضعیف یا کوچک هستند، از مدادهای باریکتر استفاده شود

چند تمرین برای تقویت عضلات کوچک جهت رفع اختلا دیکته نویسی

  • خمیربازی
  • بازی با گل سفال
  • قیچی کردن کاغذ
  • مچاله کردن کاغذ
  • بازی با انگشتان 
  • تکان داده هر یک از انگشتان به تنهایی
  • استفاده از ماز
  • باز و بسته کردن در بطری یا پیچ و مهره
  • استفاده از رنگ انگشتی
  • متصل کردن نقطه چین ها به هم

 برای رفع اختلال یادگیری چشم و دست را هماهنگ کنید

  • بازی توپ و سبد
  • توپ را با فاصله روی زمین قرار دهید و از او بخواهید بدود و شوت کند
  • پرتاب حلقه 
  • بازی دارت
  • نخ کردن سوزن پلاستیکی
  • ماهیگیری با ابزار پلاستیکی
  • توپ و راکت
  • نقطه ای را در دیوار مشخص کنید سپس به آن شوت بزند.
  • بازی بولینگ
  • پیچاندن نخ به دو ر قرقره
  • بریدن اشکال هندسی کاغذی
  • گرفتن و پرتاب کردن توپ

مراقب باشید که انجام این تمرینات با خشونت و اجبار نباشد بلکه در فضایی شاد و دوستانه رخ دهد.

علتهای مهم اختلال دیکته نویسی

  1. مداد را به اشتباه میگیرد
  2. بی قراری و پرتحرکی
  3. تأخیر در تکلم
  4. عدم هماهنگی کلی بدن
  5. فاصله نامناسب سر کودک با کاغذ به هنگام نوشتن
  6. عدم هماهنگی چشم و دست
  7. عدم حرکت مناسب انگشتان
  8. عدم توانایی کنترل بازو و دست و عضلات انگشتان
  9. عدم یادگیری مفاهیم پایه
  10. خطای ادراکی