اضطراب کودکان چگونه است؟

اضطراب در کودکان چگونه است؟

 

نگاه کلی به اضطراب

همه ی کودکان گاهی دچار اضطراب می شوند. آنها ممکن است به خاطر امتحانی که پیش رو دارند، مضطرب باشند یا از این نگران باشند که مادرشان متوجه جای خالی بستنی در فریزر شود. اضطراب به مقدار کم در واقع مفید است، چرا که می تواند کودک را وادار به مطالعه کند یا موجب شود که بستنی دسر، قبل از خوردن غذا، ناپدید نشود. کودکانی که به شدت مضطرب هستند، بیشتر اوقات احساس ناراحتی می کنند و دائماً در انجام کارهایی که برای کودکان دیگر آسان است دچار مشکل می شوند. بعضی از کودکان مضطرب، آنچنان در مورد نحوه ی عملکرد خود نگرانند که یک ساعت تمام روی تکلیفی که تنها ده دقیقه وقت لازم دارد، کار می کنند. بعضی از کودکان مضطرب نیز حاضر نیستند حتی برای رفتن به مدرسه یا دیدن یک دوست از والدین خود جدا شوند. وقتی کودکان دچار اضطراب می شوند، انجام فعالیت هایی که قبلاً برایشان راحت بوده، باعث ایجاد ترس و دلهره در آنها می شود. این ترس و بی قراری مسری است و ممکن است والدین را نیز نگران و مستاصل نماید.

 

علائم اضطراب در کودکان

1. مشکلات خواب

2.درد و ناراحتی هایی مثل دل درد، سر درد، حالت تهوع

3. مشکلات تمرکز

4. بی دلیل از چیزی اجتناب کردن

5. خوابهای بد، حتی در طول روز

6. حملات وحشتزدگی-تنفس سریع، دست های عرق کرده، ضربان قلب سریع، صورت رنگ پریده

 

اضطراب با چه علت هایی ایجاد می شود؟

اضطراب با چه علت هایی در کودکان ایجاد می شود

 

اضطراب جدایی

یکی از مؤلفه های اساسی رشد سالم، دلبستگی قوی بین والد و کودک است. بنابراین شاید متداولترین منبع اضطراب در کودکان خردسال، ناشی از جدایی از والد باشد. شما به عنوان کسی که تازه پدر یا مادر شده است سخت تلاش می کنید که نوزاد خود را درک کنید و نوزاد نیز سخت تلاش می کند تا شما را درک کند. وقتی که شما سرنخ ها و علائم نوزادتان را در هنگام گرسنگی یا خیس بودن درک می کنید، و به این علایم پاسخ مناسب می دهید، او یاد می گیرد که به شما اعتماد کند و می فهمد که شما به او کمک خواهید کرد. این احساس اعتماد و و ابستگی باعث می شود که نوزاد از لحاظ هیجانی به والد خود دلبستگی پیدا کند. با شکل گیری دلبستگی، یک احساس امنیت در کودک به وجود می آید که جهان مکان امنی است و نیازهای او برآورده می شود. از این رو جدایی از والد می تواند باعث آشفتگی شود. به خاطر مسائل مربوط به دلبستگی و اضطراب غریبه ، سعی کنید در دو سال اول زندگی کودک، از ترک کردن او به مدت طولانی اجتناب کنید.

 

اضطراب مدرسه

عجیب نیست که بسیاری از کودکان در رابطه با مدرسه دچار اضطراب می شوند چرا که عوامل محیطی می تواند در کودکی که از هر لحاظ متعادل است، آشفتگی ایجاد کند. در برخی از کودکان، اضطراب به این خاطر به وجود می آید که کودک دچار اختلال یادگیری است و از این موضوع نگران است که به اندازه همکلاسی هایش موفق نباشد. برخی دیگر از کودکان به این علت دچار اضطراب می شوند که به مدرسه علاقه ندارند و والدین آنان به این خاطر که آنها در حد توانایی خود یا در سطح خواهر و برادرنشان عمل نمی کنند، مأیوس و نگران هستندو کودکان همچنین در پاسخ به انتظارات بالا و غیر واقع بینانه ای که از خودشان دارند و احساس اجبار درونی برای برآورده کردن این انتظارات، دچار اضطراب در مورد عملکرد خود می گردند. 

 

اضطراب در نتیجه ی ضربه ی روحی

اضطراب در واکنش به یک فاجعه ی محیطی امری طبیعی است. در واشنگتن، بسیاری از کودکان بعد از حمله به مرکز تجارت جهانی و پنتاگون در 11 سپتامبر اضطراب شدیدی نشان دادند. دو سال بعد، با حمله ی دو تک تیرانداز به مردم بی گناه، واشنگتن دوباره به مدت چند ماه دچار آسیب شد. یکی از این قربانیان یک دانش آموز پسر در مقطع راهنمایی بود که صبح در حال رفتن به مدرسه بود. مدارس ناحیه در واکنش به این تهدید، تمام فعالیت ها در فضای باز را حذف کردند. بچه های کودکستانی نمی توانستند در زمین بازی، بازی کنند و بچه های دبیرستانی اجازه نداشتند برنامه ی ورزشی پاییزه ی خود را انجام دهند. بعد از این دو تراژدی، مشاوران مدرسه متوجه افزایش اضطراب در کودکان شدند. آنها در کلاسهای درس کارگاه هایی برگزار کردند و به کودکان اطمینان دادند که این کارها برای حفاظت از کودکان انجام می شود. چند سال بعد، هنوز برخی از کودکان به والدین خود می گفتند که از ایستادن کنار پنجره می ترسند چون ممکن است یک آدم بد به آنها شلیک کند. بنابراین بسیاری از حوادث محیطی با اینکه مستقیما در خانواده یا محل زندگی کودکان رخ نمی دهد، اما ممکن است باعث افزایش اضطراب آنها شود بنابراین یکی دیگر از مواردی که در اضطراب کودکان باید مورد توجه قرار دهید حوادث محیطی است.

 

طلاق والدین

تاثیر طلاق پدر و مادر بر اضطراب کودک

وقتی والدین یک رابطه خصومت آمیز با یکدیگر دارند و نزد کودک از یکدیگر انتقاد و بدگویی می کنند، این مسئله می تواند باعث ایجاد اضطراب شدید و افت تحصیلی در کودکان آن ها  شوند. کودک به این دلیل که نمی تواند به هر دو والد وفادار بماند، اصطلاحاً دوپاره می شود. کودک با خودش فکر می کند که مطمئناً یکی از والدین دروغ می گوید، ممکن نیست که هر دوی آنها راست بگویند. حرف چه کسی را باید باور کرد!؟ بنابراین ایجاد یک محیط امن برای کودک علاوه بر رشدجسمی مناسب، باعث رشد عاطفی مطلوب نیز می شود و کودکان کمتر دچار اضطراب و سایر اختلالات محیطی می شوند.

 

اضطراب ژنتیکی

برخی کودکان از همان اولین روزهای تولد خود نشانه های اضطراب را نشان می دهند. آنها با یک سیستم عصبی بسیار حساس به دنیا می آیند و به راحتی بیقرار می گردند. اغلب یک تاریخچه ی خانوادگی از اقوام درجه ی یک که دچار اضطراب هستند، وجود دارد. این کودکان تحریک پذیر و بیقرار هستند و چیزهای زیادی موجب نگرانی آنها می شود. این نگرانی ها می تواند واقعی یا خیالی باشد اما برای کودک فرقی نمی کند. از آنجایی که کودکان مضطرب معمولا دچار مشکلات خواب هستند، اغلب خسته اند و در تمرکز کردن مشکل دارند. گاهی اوقات این کودکان دچار حملات وحشتزدگی می شوند و در واکنش به یک چیز ترسناک، نشانه های فیزیکی مانند درد سینه، دل درد یا تنفس سریع نشان می دهند. 

 

مقابله با اضطراب

برای مقابله با اضطراب کودک ابتدا به احساس کودک ارزش دهید یعنی بخاطر رفتارهای مضطربانه او را سرزنش نکنید، کودک باید حس کند که شما او را می پذیرید.

زمانی را برای گفتگو با کودک قرار دهید و سعی کنید منابع ترس کودک را کشف کنید و تلاش کنید موضوع را برایش باز کنید طوری که کودک متوجه بی خطر بودن مسئله برایش بشود.

یک هدف معین کنید و آنچه را می خواهید تغییر دهید، مشخص کنید. کدام رفتار مشکل زا است و باید تغییر کند؟ هر بار فقط روی یک رفتار نامناسب کار کنید.

برای تشویق رفتار خوب کودک از تقویت مثبت استفاده کنید.

رفتارهای بی حاصل و ناکارآمد کودک را نادیده بگیرید و به آنها توجه نکنید.

توجه کودک را از افکار منفی پرت کنید و هرگاه از مسائل اضطراب آوری مانند نگرانی از مرگ والدین صحبت کرد، ذهن او را به سمت دیگری منحرف کنید. هر چیزی در صورت عدم تکرار احتمال فراموش شدن برایش فراهم است.

 

نکته: گاهی ما به تنهایی قادر به حل مسائل فرزندانمان نیستیم و بهتر است درباره یک روانشناس خوب تحقیق کنیم، سپس ماجرا را از طریق او پیگیری کنیم.